Þjóðhættir – „Hvað hefurðu eiginlega á móti lestri?“

Íslend­ingar vilja gjarnan líta á sig sem bók­mennta­þjóð þar sem lestur er í hávegum hafð­ur. Mikil opin­ber umræða á sér stað um bæk­ur, lest­ur, læsi og fleira. Þetta sést til dæmis þegar nið­ur­stöður Pisa-kann­ana eru birtar en þá gýs gjarnan upp mikil og stundum heit umræða um lestur og lesskiln­ing barna og ung­menna. Stjórn­völd hafa brugð­ist við með ýmsum hætti og mótað opin­bera stefnu, meðal ann­ars til að hvetja til auk­ins lestur og betri lesskiln­ings. Er lestur ekki öllum best­ur?  

Í þætt­inum ræða Dag­rún og Vil­helm­ína við Önnu Söder­ström dokt­or­snema í þjóð­fræði við Háskóla Íslands. Rann­sókn hennar hlaut í lið­inni viku styrk frá Rannís og ber heitið Lestur er best­ur. Þar tekur Anna til skoð­unar læsi og lestr­ar­menn­ingu út frá sjón­ar­horni þjóð­fræð­inn­ar. Hún tekur fyrir og greinir meðal ann­ars stefnu stjórn­valda þegar kemur að lestri og læsi grunn­skóla­barna sem og við­brögð stjórn­valda við nið­ur­stöðum Pisa-könn­un­ar­inn­ar. Í þætt­inum ræðum við sér­stak­lega um lestr­ar­átakið Tími til að lesa sem ýtt var úr vör vorið 2020 í sam­komu­banni á tímum COVID. Við veltum fyrir okkur hvaða skila­boð lestr­ar­á­tök af þessu tagi senda börnum og hvort allir hafi jafnan aðgang til þátt­töku. Anna, sem sjálf starfar á skóla­bóka­safni, notar m.a. aðferðir gagn­rýn­innar orð­ræðu­grein­ingar í rann­sókn­inni, og hefur þurft að svara fyrir hvað hún hafi eig­in­lega á móti lestri í tengslum við kynn­ingu á rann­sókn­inn­i.  

Þjóð­hættir er hlað varp sem fjallar um nýjar rann sóknir og fjöl breytta miðlun í þjóð fræði. Umsjón hafa Dag­rún Ósk Jóns­dóttir og Vil­helm­ína Jóns­dóttir dokt­or­snemar í þjóð­fræð­i. 

Þorbjörn Guðmundsson
Er íslenska velferðarkerfið ekki lengur griðarstaður þeirra sem minnst hafa?
Kjarninn 11. janúar 2023
Takk fyrir og sjáumst á nýjum miðli á föstudag
Bréf frá ritstjóra Kjarnans vegna sameiningar við Stundina og þess að nýr framsækinn fréttamiðill verður til í lok viku.
Kjarninn 11. janúar 2023
Sverrir Albertsson
Vatn á myllu kölska
Kjarninn 11. janúar 2023
Lögreglumenn standa vörð um gröfurnar í námunni.
Berjast fyrir þorpi á barmi hengiflugs
Lítið þorp í Rínarlöndum Þýskalands er allt komið í eigu kolarisa. Fyrirtækið ætlar sér að mylja niður húsin og stækka kolanámu sína sem þegar þekur um 80 ferkílómetra. Þetta þykir mörgum skjóta skökku við í heimi sem berst við loftslagsbreytingar.
Kjarninn 10. janúar 2023
Arnþrúður Karlsdóttir, útvarpsstjóri Útvarps Sögu.
Útvarp Saga telur fjölmiðlastyrki skapa tortryggni og bjóða upp á frændhygli
Fjögur fjölmiðlafyrirtæki hafa til þessa skilað inn umsögnum um frumvarp Lilju Alfreðsdóttur menningar- og viðskiptaráðherra, sem mun að óbreyttu framlengja núverandi styrkjakerfi til fjölmiðla.
Kjarninn 10. janúar 2023
Sólveig Anna Jónsdóttir formaður Eflingar.
Viðræðum slitið og Efling undirbýr verkfallsaðgerðir
Samtök atvinnulífsins hafa hafnað gagntilboði Eflingar um skammtímakjarasamning, sem kvað á um meiri launahækkanir en SA hefur samið um við aðra hópa á almennum vinnumarkaði til þessa. Efling undirbýr nú verkfallsaðgerðir.
Kjarninn 10. janúar 2023
Palestínski fáninn á lofti í mótmælum í Reykjavík. Ísraelskri lögreglu hefur nú verið fyrirskipað að rífa fánann niður á almannafæri.
Fánabann og refsiaðgerðir í Palestínu í kjölfar niðurstöðu Sameinuðu þjóðanna
Degi eftir að ný ríkisstjórn tók við völdum í Ísrael samþykkti allsherjarþing Sþ að fela Alþjóðadómstólnum í Haag að meta lögmæti hernáms Ísraelsríkis á Vesturbakkanum. Síðan þá hefur stjórnin gripið til refsiaðgerða og nú síðast fánabanns.
Kjarninn 10. janúar 2023
Gríðarlega mikil dæling á sandi á sér stað í Landeyjahöfn á hverju ári. Markarfljótið ber hundruð þúsunda tonna af jarðefnum út í sjó og það á til að safnast upp í mynni hafnarinnar.
Vilja sjúga sand af hafsbotni í stórum stíl og flytja út
Eftirspurn eftir íslenskum jarðefnum er gríðarleg ef marka má framkomin áform erlendra stórfyrirtækja um nýtingu þeirra. Vinsældir hafnarinnar í Þorlákshöfn eru samhliða mjög miklar.
Kjarninn 10. janúar 2023